Hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerekir.

10. Hukuk Dairesi         2021/6720 E.  ,  2021/15558 K.

“İçtihat Metni”

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi

Dava, davalı şirket nezdinde 01.08.1993 ile 10.04.2004 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetlerinintespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum, davalı … ve davalı … ile … vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum, davalı …, davalı … ve dahili davalı … vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
A) DAVACININ İSTEMİ :
Dava, davacının davalıya ait işyerinde 01.08.1993 ile 10.04.2004 tarih aralığında çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.

B) DAVALILARIN CEVABI :
Davalı Kurum vekili, davalılara ait işyerinin 27/01/1977 tarihinde 506 Sayılı Yasa kapsamına alındığını ve 31/12/2004 tarihi itibariyle kanun kapsamından çıkarıldığını, davacının 216911 sicil numaralı işyerinde 01/12/1995 tarihinde işe başladığını ve 10/04/2004 tarihine kadar fasılalı çalışmalarının olduğunu, davacının iddia ettiği 01/08/1993 tarihi itibariyle 278412 sicil numaralı işyerinde çalışmasının görüldüğünü,çalışmanın yöntemince kanıtlanması gerektiğini belirtmek suretiyle, davanın reddine karar verilmesi talep olunmuştur.
Davalı … vekili, 2001 yılı öncesine ilişkin çalışmalar için hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının sürekli bir çalışmasının söz konusu olmadığını belirterek ; davanın reddini savunmuştur .
C) İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI :
İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
D) BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN KARARI :
Davalı Kurum, davalı …, davalı …, davalı … vekilleri tarafından İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinafa başvurulması üzerine istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
E) TEMYİZ TALEBİ :
Davalı Kurum, davalı …, davalı …, davalı … tarafından, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın kaldırılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.
F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmettespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerintespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, davalı işyerinde 01.08.1993 ile 31.10.1993 tarih aralığında; 01.12.1995 ile 06.06.1998; 01.05.2002 ile 06.05.2002; 26.03.2004 ile 10.04.2004 tarih aralıklarında hizmetlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki davada,öncelikle iddia edilen işyeri bir gazino işyeri olduğundan, işyerinin haftanın kaç günü açık olduğu, sezonluk çalışıp çalışmadığı hususları ilgili Emniyet Müdürlüğü Karakol kayıtlarından araştırılmak suretiyle belirlenmeli ve bu konuda dinlenilmeyen bordro tanıklarının kendi çalışma dönemleri de tespit edilerek re’sen beyanlarına başvurulmalıdır. Yapılan açıklama ışığında, Mahkemece, davacının haftalık ve aylık kaç gün çalıştığı tereddütsüz şekilde kanıtladıktan sonra belirlenerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum, davalı … ve davalı …, davalı … vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararını kaldırılarak; İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,temyiz harcının istek halinde davalılardan …, … ve … iadesine, 08.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Share

Bir yorum ekleyin

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: